Nie ma wątpliwości, że aktywność fizyczna korzystnie wpływa na nasze zdrowie. Jednak, choć tak ważna i potrzebna, może czasem skończyć się dyskomfortem, a nawet bólem. Nadmierne obciążenie tkanek wiąże się z nieprzyjemnymi dolegliwościami, które nie tylko odbierają ochotę na ruch, ale też mogą oznaczać poważniejszą kontuzję. Skąd się bierze ból podczas ćwiczeń i jak go złagodzić?
Co oznacza ból po treningu?
Najczęściej ból po wysiłku fizycznym wynika z tzw. opóźnionej bolesności mięśniowej, czyli popularnych zakwasów. Są związane z mikrouszkodzeniami włókien mięśniowych i procesem zapalnym towarzyszącym ich regeneracji. Pojawiają się zwykle do 48. godzin po treningu i ustępują w ciągu kilku dni.
Jeżeli w trakcie ćwiczeń odczujemy nagle ostry ból, może wskazywać on na przeciążenie lub nawet uszkodzenie mięśni, więzadeł czy stawów. W lżejszych przypadkach ustąpi on samoistnie w ciągu kilku tygodni, jeśli jednak towarzyszą mu dodatkowe objawy, mogą oznaczać uraz wymagający interwencji lekarza. Należą do nich:
· obrzęk,
· zaczerwienienie,
· ograniczenie ruchu,
· narastanie bólu w czasie[1].
Jak ćwiczyć, by uniknąć bólu?
Podstawą bezpiecznego treningu jest odpowiednia rozgrzewka, która przygotowuje tkanki do właściwej aktywności. Warto również stopniowo zwiększać intensywność ruchu, która zawsze powinna być dostosowana do aktualnej kondycji organizmu. Zbyt ciężkie treningi mogą tylko zaszkodzić, wywołując nadmierne obciążenie mięśni i stawów. Zwróćmy przy tym uwagę na prawidłową technikę ćwiczeń, która jest ważna nawet przy najprostszych aktywnościach. Nieodpowiednia postawa ciała zwiększa ryzyko przeciążenia.
Organizm potrzebuje też czasu na odbudowę, dlatego sen i odpoczynek są niezbędnymi elementami planu treningowego. Regenerację wspiera właściwe nawodnienie i dieta bogata w zdrowe źródła białka, tłuszczów i węglowodanów. Odpowiednie podejście do aktywności fizycznej pozwala na stopniową poprawę swojej kondycji i znacznie ogranicza ryzyko kontuzji.
Łagodzenie bólu po wysiłku fizycznym
Ból sygnalizuje, że organizm potrzebuje przerwy, dlatego dajmy sobie kilka dni na odpoczynek i regenerację. Warto w tym czasie zrezygnować z ćwiczeń lub ograniczyć ich intensywność. Pomocne mogą być także okłady:
· rozgrzewające – jeśli ból wynika z przeciążenia mięśni,
· chłodzące – jeżeli jest spowodowany urazem stawów, ścięgien czy więzadeł.
W przypadku uporczywych dolegliwości możemy sięgnąć po leki przeciwzapalne i przeciwbólowe, np. deksketoprofen. Jego działanie opiera się na blokowaniu aktywności enzymów COX (cyklooksygenazy), odpowiedzialnych za syntezę prostaglandyn. To związki biorące udział w powstawaniu stanu zapalnego i bólu, więc zahamowanie ich produkcji może zredukować odczuwane dolegliwości.
Pierwsze efekty zastosowania deksketoprofenu pojawiają się już po 30-60. minutach od przyjęcia leku, dzięki czemu jest on pomocny w łagodzeniu bólu po wysiłku fizycznym o nasileniu niewielkim do umiarkowanego. Wykazuje przy tym niewielkie ryzyko skutków ubocznych, w tym podrażnienia przewodu pokarmowego, co pozwala przyjmować go na pusty żołądek. W ten sposób skracamy czas potrzebny na wchłonięcie preparatu i możemy przyspieszyć początek działania[2].
Ból po aktywności fizycznej nie zawsze oznacza kontuzję, jednak nie warto go ignorować. Jeśli się pojawi, pozwólmy sobie na odpoczynek i regenerację. Pamiętajmy, że dolegliwości utrzymujące się mimo leczenia wymagają konsultacji z lekarzem i ustalenia ich przyczyny.
[1]Wojtasik, W., Szulc, A., Kołodziejczyk, M., Szulc, A. (2015). Wybrane zagadnienia dotyczące wpływu wysiłku fizycznego na organizm człowieka, Journal of Education, Health and Sport, 5(10): 350-372.
[2]Woroń, J., & Wordliczek, J. (2017). Połączenie tramadolu z deksketoprofenem w praktyce klinicznej: postęp w leczeniu bólu. Lekarz POZ, 3(1): 61-67.
