Tarczyca waży zaledwie kilkanaście gramów, a ma ogromny wpływ na funkcjonowanie całego organizmu – od regulacji temperatury ciała po samopoczucie i nastrój. Aby prawidłowo produkować hormony, potrzebuje trzech kluczowych pierwiastków, o których łatwo zapomnieć.
- Jod
Jod jest budulcem hormonów tarczycy. Przy jego niedoborze gruczoł może się powiększać, a w dłuższej perspektywie dochodzi do niedoczynności¹. Dorosła osoba potrzebuje 150 µg jodu dziennie, kobieta w ciąży 220 µg, a karmiąca 290 µg¹.
Skąd go brać? Przede wszystkim z ryb morskich. Porcja 100 g dorsza daje około 110 µg jodu, mintaja około 103 µg, a wędzonej makreli około 40 µg¹. Mniejsze ilości znajdziesz w serach, mleku i jajach. Sól kuchenna jest w Polsce jodowana od 1997 roku¹, ale skoro ograniczamy jej spożycie, trudno na niej polegać.
- Selen
Selen jest składnikiem enzymów, które zamieniają hormon T4 w aktywną formę T3. Bez niego nawet dobry poziom jodu nie przekłada się na sprawnie pracującą tarczycę. Zgodnie z oświadczeniami zdrowotnymi dopuszczonymi w Unii Europejskiej selen przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania tarczycy i do ochrony komórek przed stresem oksydacyjnym².
Najwięcej selenu mają orzechy brazylijskie, ryby, jaja i podroby. Uwaga: z orzechami brazylijskimi łatwo przesadzić, więc 1-2 sztuki dziennie w zupełności wystarczą.
- Cynk
Cynk uczestniczy w setkach reakcji enzymatycznych. W kontekście tarczycy liczy się to, że przyczynia się do prawidłowego metabolizmu makroskładników i do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego². Źródła to mięso, pestki dyni, nasiona roślin strączkowych i pełne ziarno.
Czy da się to pokryć samą dietą?
Zwykle tak, jeśli jesz ryby morskie dwa razy w tygodniu, nie unikasz nabiału i jaj, a na stole regularnie pojawiają się orzechy i pestki. Problem zaczyna się przy dietach eliminacyjnych, niechęci do ryb albo mocnym ograniczeniu soli.
O tym, jakie objawy daje niedobór jodu, jak go sprawdzić i kiedy suplementacja ma sens, przeczytasz w tym artykule na blogu sklepu Rodzinne Skarby.
Jak wybrać suplement, jeśli dieta nie wystarcza?
Zwróć uwagę na trzy rzeczy. Po pierwsze, dawka: suplement ma uzupełniać dietę, a nie przekraczać normy. Po drugie, forma: jod w płynie łatwo dawkować, kapsułki są wygodne w podróży. Po trzecie, producent, który istnieje na rynku od lat i podaje pełny skład.
Jeśli wolisz mieć wszystkie trzy składniki w jednym zamówieniu, w sklepie Rodzinne Skarby jest dostępny zestaw jod, selen i cynk z serii Dr Ewy Dąbrowskiej. Wszystkie preparaty z jodem, w płynie i w kapsułkach, także dla dzieci, sklep zebrał w jednej kategorii: https://www.rodzinneskarby.pl/kategoria-produktu/jod-jodek-potasu/. Sklep prowadzi firma Jodavita, polski producent suplementów diety z ponad 20-letnim stażem, a doradztwo w sprawie produktów można uzyskać telefonicznie w dni robocze.
Pamiętaj tylko, że przy chorobach tarczycy, zwłaszcza Hashimoto i nadczynności, o jodzie i selenie zawsze decyduje lekarz.
Co warto zapamiętać?
- Jod buduje hormony tarczycy, selen je aktywuje, cynk wspiera przemianę materii.
- Norma jodu dla dorosłych to 150 µg dziennie, najłatwiej pokryć ją rybami morskimi.
- Orzechy brazylijskie to bogate źródło selenu, ale w małych ilościach.
- Przy objawach ze strony tarczycy zacznij od badania TSH, nie od suplementu.
Suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety. Suplement diety nie ma właściwości leczniczych.
Źródła
- Grabowska I. Jod w diecie – jak uniknąć niedoboru? Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, 2019. https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/jod-w-diecie-jak-uniknac-niedoboru/
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności. Dziennik Urzędowy UE, 2012. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32012R0432
