W niektórych sytuacjach reakcja alergiczna na pokarmy lub alergeny inhalacyjne oprócz błony śluzowej nosa może również objąć gardło i jamę ustną. Zespół alergicznego zapalenia gardła na pierwszy rzut oka może przypominać anginę, dlatego trzeba zwracać szczególną uwagę na okoliczności pojawiania się objawów. Zobacz, kiedy ból gardła jest oznaką alergii oraz dowiedz się, jak można mu zapobiegać.
Dlaczego pojawia się alergiczne zapalenia gardła?
Na podłoże alergiczne zapalenia gardła może wskazywać tzw. zespół alergicznego zapalenia dolnego odcinka gardła, który najczęściej wiąże się z nadwrażliwością na określone alergeny pokarmowe. Występuje on u około 25% pacjentów z rozpoznanym alergicznym nieżytem nosa [1]. Najczęściej pojawia się po spożyciu świeżych, nieprzetworzonych, silnie uczulających pokarmów, czyli jaja kurzego, mleka krowiego, roślin strączkowych, orzeszków ziemnych, soi, ryb, skorupiaków i pszenicy [2].
Istotną grupą alergenów odpowiedzialnych za alergiczne zapalenie gardła są także substancje wziewne, zwłaszcza pyłek brzozy. W wyniku reakcji krzyżowej, która następuje po kontakcie błony śluzowej z homologicznie podobnymi białkami obecnymi w żywności, może dojść do wystąpienia objawów alergii w jamie ustnej [2,3].
Jakie są oznaki alergicznego zapalenia gardła?
Typowe objawy uczulenia przy alergicznym zapaleniu obejmują uczucie przeszkody w gardle oraz trudności w przełykaniu śliny i pokarmów. Jeśli dolegliwości utrzymują się dłużej niż 6 tygodni, może to sugerować przewlekły alergiczny nieżyt środkowej części gardła [1].
Charakterystyczne są także inne objawy, np. pieczenie, drapanie, ból, uczucie zalegania wydzieliny oraz świąd w obrębie gardła. O podłożu alergicznym może świadczyć jednoczesne występowanie co najmniej trzech z tych objawów [1].
Jakie są oznaki alergicznego zapalenia gardła?
Typowe objawy uczulenia przy alergicznym zapaleniu obejmują uczucie przeszkody w gardle oraz trudności w przełykaniu śliny i pokarmów. Jeśli dolegliwości utrzymują się dłużej niż 6 tygodni, może to sugerować przewlekły alergiczny nieżyt środkowej części gardła [1].
Charakterystyczne są także inne objawy, np. zaczerwienione gardło przy alergii, pieczenie, drapanie i ból. Mogą pojawić się uczucie zalegania wydzieliny oraz świąd w obrębie gardła. O podłożu alergicznym może świadczyć jednoczesne występowanie co najmniej trzech z tych oznak [1]. Warto mieć na uwadze, że czasami pojawiają się one bardzo szybko, nawet w ciągu kilku minut od kontaktu z substancją wywołującą reakcję alergiczną [2].
Jakie objawy mogą towarzyszyć zapaleniu gardła przy alergii?
Przy alergicznym zapaleniu gardła pojawiają się również podrażnienia błony śluzowej, świąd i uczucie pieczenia w obrębie warg, jamy ustnej oraz czasami uszu. Mogą im towarzyszyć zaczerwienienie skóry wokół ust oraz uogólniona pokrzywka [2].
W niektórych przypadkach występują także objawy ze strony innych układów, np. [2]:
zapalenie spojówek;
obrzęk okolic oczodołów;
katar alergiczny;
suchość w gardle;
drapanie w krtani;
uczucie duszności.
Rzadko dochodzi do cięższych reakcji, np. silnej wysypki lub spadku ciśnienia tętniczego. W większości przypadków przebieg choroby alergicznej jest łagodny i ogranicza się do miejscowych objawów w obrębie błon śluzowych gardła i jamy ustnej [2].
Jak leczyć alergiczny ból gardła?
Jeżeli dolegliwości gardła współistnieją z zakażeniem bakteryjnym jamy ustnej i dziąseł, pleśniawkami lub zakażeniem grzybiczym jamy ustnej i gardła po leczeniu antybiotykami, lekarz może zalecić zastosowanie Chlorchinaldin VP. Produkt jest wskazany do stosowania miejscowego w zakażeniach bakteryjnych jamy ustnej i dziąseł, w pleśniawkach oraz w zakażeniach grzybiczych jamy ustnej i gardła po leczeniu antybiotykami. [4].
W przypadku krótkotrwałej reakcji alergicznej o niewielkim lub umiarkowanym nasileniu zaleca się od razu przepłukanie jamy ustnej wodą oraz chwilowy odpoczynek. Dodatkowo można sięgnąć po ciepłe napoje, które mogą zmniejszać aktywność pozostałości alergenów w jamie ustnej. W połączeniu z lekiem przeciwhistaminowym takie postępowanie zwykle przynosi szybką ulgę, a uczucia kłucia, świądu i obrzęku w gardle ustępują w ciągu 30-60 minut [2].
Jak zapobiegać alergicznemu zapaleniu gardła?
Podstawą uniknięcia zapalenia gardła o podłożu alergicznym jest dieta eliminująca alergen, który odpowiada za wywołanie objawów [1]. Należy też uważać na substancje wziewne, które powodują alergię. Jeśli np. zacznie pylić brzoza, zaleca się unikać kontaktu z jej pyłkami. Trzeba też zająć się leczeniem chorób, które mogą sprzyjać rozwojowi alergicznych stanów zapalnych w jamie ustnej, np. astmą lub atopią [2].
Jeśli problem nawraca lub towarzyszą mu ciężkie objawy, należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu lub alergologa. Specjalista wykona testy alergiczne i przeprowadzi szczegółową diagnostykę przyczyn alergicznego zapalenia gardła.
Artykuł na zlecenie marki Chlorchinaldin
Źródła:
1. Durska G., Ból gardła – czy to objaw alergii?, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2013, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/alergie/lista/88786,bol-gardla-czy-to-objaw-alergii (dostęp: 13.04.2026).
2. Rasławska-Socha J., Objawy alergii w jamie ustnej, Magazyn Stomatologiczny 2022, 12: 74-76.
3. Panaszek B., Szmagierewski W., Zespół alergii jamy ustnej, Alergia, 2012, 2: 6-13.
4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Chlorchinaldin VP (dostęp: 13.05.2026).
