Nazwiska po rozwodzie – powrót do nazwiska sprzed ślubu i nazwisko dziecka 

Rozwód kończy małżeństwo, ale nie zmienia automatycznie ani nazwiska byłych małżonków, ani nazwiska dziecka. W praktyce są to dwa odrębne porządki prawne: jeden dotyczy dorosłego, drugi małoletniego. Poniżej znajdziesz skrócone, spójne wyjaśnienie obu tematów – z terminami, wyjątkami i tym, co realnie załatwia się w USC, a co w sądzie.

Powrót do nazwiska po rozwodzie – kto może i w jakim terminie?

Powrót do nazwiska po rozwodzie dotyczy wyłącznie osoby, która zmieniła nazwisko wskutek zawarcia małżeństwa i chce wrócić do nazwiska noszonego przed ślubem. To nie jest „dowolna zmiana nazwiska” – chodzi tylko o cofnięcie tej jednej, konkretnej zmiany.

Najważniejsza rzecz to termin. Od 8 października 2025 r. małżonek rozwiedziony ma 12 miesięcy na złożenie oświadczenia o powrocie do nazwiska sprzed ślubu. Termin liczy się od dnia uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Wprowadzono też okres przejściowy: jeżeli w dniu 8.10.2025 r. wcześniejszy 3-miesięczny termin jeszcze biegł, ulegał wydłużeniu do roku.

Gdzie złożyć oświadczenie i co, jeśli termin minął?

Oświadczenie możesz złożyć w dowolnym Urzędzie Stanu Cywilnego w Polsce, a jeśli mieszkasz za granicą – u polskiego konsula. To właśnie na tym etapie formalizuje się powrót do nazwiska po rozwodzie, dlatego w praktyce przygotuj dokument tożsamości oraz dane wyroku rozwodowego (sąd, sygnatura, data prawomocności). Po przyjęciu oświadczenia sporządzany jest protokół, a w akcie małżeństwa pojawia się wzmianka o aktualnym nazwisku.

Jeżeli przekroczysz roczny termin, w tym trybie nie da się już wrócić do nazwiska sprzed ślubu. Wtedy pozostaje odrębna procedura administracyjna zmiany nazwiska (inna podstawa, inne przesłanki).

Nazwisko dziecka po rozwodzie – czy zmienia się samo?

Nie. Nazwisko dziecka po rozwodzie rodziców nie ulega automatycznej zmianie. Nawet jeśli jeden z rodziców wróci do nazwiska sprzed ślubu, dziecko pozostaje przy nazwisku wynikającym z aktu urodzenia, dopóki nie zostanie przeprowadzona osobna procedura zmiany.

Zmiana nazwiska dziecka po rozwodzie – zgoda rodziców i rola sądu

Co do zasady, do zmiany nazwiska dziecka potrzebna jest zgoda obojga rodziców. Jeżeli dziecko ma ukończone 13 lat, konieczna jest także jego zgoda. Gdy jeden z rodziców nie wyraża zgody albo kontakt jest utrudniony, sprawa zwykle trafia do sądu opiekuńczego, który rozstrzyga, kierując się dobrem dziecka.

Podsumowanie

Po rozwodzie masz dziś więcej czasu na decyzję o własnym nazwisku – 12 miesięcy od dnia prawomocności wyroku – natomiast nazwisko dziecka nie zmienia się automatycznie i wymaga odrębnej procedury (zgód rodziców albo rozstrzygnięcia sądu). W sprawach bardziej złożonych, zwłaszcza gdy pojawia się spór między rodzicami, wątpliwości co do przesłanek zmiany nazwiska dziecka albo trudność w uzyskaniu wymaganych zgód, pomocna bywa indywidualna analiza prawna. W tym zakresie można rozważyć – przykładowo – konsultację u prawnika specjalizującego się w prawie rodzinnym. Jeśli jesteś z Poznania usługi takie świadczy przykładowo kancelaria radcy prawnego Konrada Polewskiego, który jak wskazuje, że nie istnieje obowiązek powrotu do poprzedniego nazwiska, jest to osobista decyzja każdego człowieka, jednak warto podkreślić, że nowy, roczny termin daje więcej czasu na spokojne podjęcie decyzji i organizację formalności (w tym wymianę dokumentów).